Je kunt een geschil voorleggen aan de geschillencommissie voor de zorg zodra je eerder een klacht hebt ingediend bij de zorgverlener zelf en die klacht niet naar tevredenheid is opgelost. Dit geldt voor patiënten, maar ook voor zorgorganisaties die een conflict hebben met een zorgverlener. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over klachten en geschillen in de zorg.
Wat is het verschil tussen een klacht en een geschil in de zorg?
Een klacht is een uiting van ontevredenheid over de zorg of bejegening die je bij de zorgverlener zelf indient. Een geschil ontstaat wanneer die klacht niet naar tevredenheid wordt opgelost en je een onafhankelijke instantie inschakelt om een bindende uitspraak te doen. Het verschil zit dus in de fase en de betrokken partijen.
Bij een klacht ga je in eerste instantie het gesprek aan met de zorgverlener of diens klachtenfunctionaris. De zorgverlener krijgt de kans om de situatie te bespreken, toe te lichten en eventueel te herstellen. Dit is een informeel proces zonder juridische gevolgen.
Een geschil is een formele vervolgstap. Je legt het conflict voor aan een erkende geschilleninstantie, die een onafhankelijk oordeel geeft. Die uitspraak is bindend voor de zorgverlener en kan ook een schadevergoeding omvatten. Dit onderscheid is belangrijk, omdat je in de meeste gevallen de klachtprocedure bij de zorgverlener eerst volledig moet doorlopen voordat je naar de geschilleninstantie kunt stappen.
Wanneer mag je een geschil voorleggen aan de geschillencommissie?
Je mag een geschil voorleggen aan de geschillencommissie wanneer je klacht bij de zorgverlener niet binnen zes weken is opgelost, of wanneer het duidelijk is dat verdere behandeling door de zorgverlener geen zin heeft. Daarnaast kun je direct naar de geschilleninstantie als je een schadevergoeding wilt eisen.
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht zorgverleners om aangesloten te zijn bij een erkende geschilleninstantie. Dit betekent dat patiënten altijd ergens terechtkunnen. De geschilleninstantie behandelt het geschil alleen als:
- Je de klacht eerder bij de zorgverlener hebt ingediend
- De klachtprocedure is doorlopen of vastgelopen
- Je het geschil indient binnen een redelijke termijn na het ontstaan van het conflict
- Het geschil betrekking heeft op een zorgverlener die is aangesloten bij de betreffende instantie
Het is ook mogelijk om direct naar de geschilleninstantie te gaan als je een schadevergoeding van maximaal 25.000 euro wilt vorderen. In dat geval hoeft de interne klachtprocedure niet volledig te zijn afgerond.
Wie kan een geschil indienen bij een erkende geschilleninstantie?
Patiënten en voormalige patiënten kunnen een geschil indienen bij een erkende geschilleninstantie. In sommige gevallen kunnen ook nabestaanden of wettelijke vertegenwoordigers namens de patiënt een geschil voorleggen. Het gaat altijd om een conflict dat voortkomt uit de zorgrelatie tussen patiënt en zorgverlener.
Concreet betekent dit dat je als patiënt zelf de indiener bent, tenzij je daartoe niet in staat bent. Nabestaanden kunnen een geschil indienen als de patiënt is overleden en het conflict betrekking heeft op de zorg die is verleend. Wettelijke vertegenwoordigers, zoals ouders van minderjarigen of curatoren, kunnen ook namens de patiënt optreden.
Zorgverleners zelf kunnen geen geschil indienen bij een geschilleninstantie die bedoeld is voor patiëntenklachten. Voor conflicten tussen zorgverleners onderling of tussen zorgverleners en zorgorganisaties bestaan andere procedures.
Hoe verloopt de procedure bij de geschilleninstantie?
De procedure bij de geschilleninstantie begint met het schriftelijk indienen van het geschil. Vervolgens krijgt de zorgverlener de kans om te reageren. Daarna beoordeelt een onafhankelijke commissie beide standpunten en doet een bindende uitspraak. De procedure verloopt doorgaans schriftelijk, maar een hoorzitting is soms mogelijk.
De stappen in de procedure zijn over het algemeen als volgt:
- Indienen van het geschil: Je dient het geschil schriftelijk in, inclusief een beschrijving van de klacht, de doorlopen klachtprocedure en wat je als uitkomst wenst.
- Verweer van de zorgverlener: De zorgverlener krijgt de gelegenheid om schriftelijk te reageren op jouw indiening.
- Beoordeling door de commissie: Een onafhankelijke commissie bestudeert alle stukken en weegt de argumenten van beide partijen.
- Uitspraak: De commissie doet een bindende uitspraak, die zowel voor jou als voor de zorgverlener geldt.
De doorlooptijd varieert per instantie en per zaak, maar reken op enkele maanden. Sommige geschilleninstanties bieden ook de mogelijkheid van mediation als tussenstap, waarbij een neutrale bemiddelaar probeert het conflict op te lossen zonder dat het tot een formele uitspraak hoeft te komen.
Welke uitkomsten zijn mogelijk na een geschillenprocedure?
Na een geschillenprocedure kan de commissie het geschil gegrond of ongegrond verklaren. Bij een gegrond geschil kan de commissie aanbevelingen doen aan de zorgverlener, een schadevergoeding toekennen tot maximaal 25.000 euro, of beide. De uitspraak is bindend voor de zorgverlener.
De mogelijke uitkomsten zijn:
- Ongegrond verklaring: De commissie oordeelt dat de zorgverlener correct heeft gehandeld. Het geschil wordt afgewezen.
- Gegrond verklaring met aanbeveling: De commissie erkent dat er iets is misgegaan en doet aanbevelingen voor verbetering van de zorgverlening.
- Schadevergoeding: De commissie kent een financiële vergoeding toe als er aantoonbare schade is geleden door het handelen van de zorgverlener.
- Combinatie van aanbeveling en vergoeding: Beide uitkomsten tegelijk zijn ook mogelijk.
Het is goed om te weten dat een uitspraak van de geschilleninstantie geen strafrechtelijke of tuchtrechtelijke gevolgen heeft voor de zorgverlener. Wil je een tuchtrechtelijke beoordeling, dan moet je een aparte klacht indienen bij het tuchtcollege voor de gezondheidszorg.
Wat als de geschillencommissie geen oplossing biedt?
Als de geschillencommissie geen bevredigende uitkomst biedt, kun je het geschil alsnog aan de civiele rechter voorleggen. De uitspraak van de geschilleninstantie is bindend, maar je hebt in bepaalde gevallen de mogelijkheid om in beroep te gaan of een procedure bij de rechter te starten als er sprake is van een hogere schadeclaim dan 25.000 euro.
Overweeg ook de volgende stappen als alternatief of aanvulling:
- Tuchtrecht: Dien een klacht in bij het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg als je twijfelt aan het professioneel handelen van de zorgverlener.
- Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ): Meld ernstige incidenten of structurele problemen bij de IGJ, die toezicht houdt op de kwaliteit van de zorg.
- Civiele rechter: Voor schadeclaims boven 25.000 euro of als je het niet eens bent met de uitspraak, kun je naar de rechtbank stappen.
Het is verstandig om in dit stadium juridisch advies in te winnen, zodat je weet welke weg het meest kansrijk is voor jouw specifieke situatie.
Hoe DOKh helpt met klachten en geschillen in de zorg
Als erkende geschilleninstantie voor huisartsen en verloskundigen bieden wij een onafhankelijke en toegankelijke procedure voor het behandelen van geschillen in de eerstelijnszorg. Onze aanpak is gericht op zorgvuldigheid, onpartijdigheid en een heldere uitkomst voor alle betrokkenen.
Wat wij bieden:
- Een erkende geschilleninstantie conform de Wkkgz voor huisartsen en verloskundigen
- Een transparante en toegankelijke klachten- en geschillenprocedure
- Onafhankelijke behandeling door een deskundige commissie
- Ondersteuning bij calamiteitenonderzoek en kwaliteitsborging voor zorgorganisaties
- Begeleiding voor zorgpraktijken die hun klachtenregeling willen verbeteren
Wil je weten of jouw geschil bij ons kan worden ingediend, of ben je een zorgorganisatie die op zoek is naar een betrouwbare geschilleninstantie? Neem contact met ons op en we helpen je verder.
Veelgestelde vragen
Moet ik een advocaat inschakelen om een geschil in te dienen bij de geschilleninstantie?
Nee, je hebt geen advocaat nodig om een geschil in te dienen bij een erkende geschilleninstantie. De procedure is bewust laagdrempelig opgezet zodat patiënten dit zelfstandig kunnen doen. Het kan echter wel nuttig zijn om juridisch advies in te winnen als je situatie complex is, bijvoorbeeld als je een hoge schadevergoeding wilt eisen of als de zaak ook tuchtrechtelijke aspecten heeft.
Hoeveel kost het om een geschil in te dienen bij de geschilleninstantie?
De kosten voor het indienen van een geschil zijn doorgaans laag en bedragen bij de meeste erkende geschilleninstanties een klein administratief bedrag, soms tussen de €50 en €100. In sommige gevallen zijn er helemaal geen kosten voor de patiënt. Controleer de website van de betreffende geschilleninstantie voor de exacte tarieven die voor jouw situatie gelden.
Wat als mijn zorgverlener niet is aangesloten bij een erkende geschilleninstantie?
Op grond van de Wkkgz zijn alle zorgverleners verplicht aangesloten te zijn bij een erkende geschilleninstantie. Als je twijfelt of jouw zorgverlener hieraan voldoet, kun je dit navragen bij de zorgverlener zelf of dit melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De IGJ kan handhavend optreden tegen zorgverleners die niet aan deze verplichting voldoen.
Hoe zorg ik ervoor dat mijn geschil zo sterk mogelijk staat?
Goede documentatie is cruciaal voor een sterk geschil. Bewaar alle relevante stukken zoals medische correspondentie, e-mails, gespreksverslagen en de schriftelijke reactie van de zorgverlener op je eerdere klacht. Beschrijf in je indiening zo concreet en feitelijk mogelijk wat er is misgegaan, welke schade je hebt geleden en wat je als uitkomst wenst. Hoe gedetailleerder en onderbouwder je indiening, hoe beter de commissie jouw zaak kan beoordelen.
Kan ik tegelijkertijd een geschil indienen én een klacht bij het tuchtcollege?
Ja, beide procedures sluiten elkaar niet uit en kunnen gelijktijdig lopen. De geschillenprocedure richt zich op een bindende uitspraak en eventuele schadevergoeding, terwijl het tuchtcollege beoordeelt of de zorgverlener professioneel correct heeft gehandeld. Het is wel verstandig om je goed te laten informeren over de verschillen in aanpak en uitkomst, zodat je de juiste verwachtingen hebt van elke procedure.
Binnen welke termijn moet ik een geschil indienen na het doorlopen van de klachtprocedure?
De meeste erkende geschilleninstanties hanteren een termijn waarbinnen het geschil moet worden ingediend nadat de interne klachtprocedure is doorlopen of vastgelopen, vaak binnen één jaar na het ontstaan van het conflict of de afronding van de klachtprocedure. Wacht dus niet te lang met het indienen van je geschil, want als je buiten de termijn valt, kan de instantie het geschil niet-ontvankelijk verklaren. Controleer de specifieke termijnen bij de betreffende geschilleninstantie.
Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met de uitspraak van de geschillencommissie?
De uitspraak van de geschilleninstantie is bindend, maar dat betekent niet dat je volledig zonder opties zit. Als je het niet eens bent met de uitspraak, kun je in bepaalde gevallen de zaak voorleggen aan de civiele rechter, met name als er sprake is van een schadeclaim boven €25.000 of als er procedurele fouten zijn gemaakt. Raadpleeg in dat geval een juridisch adviseur of advocaat om te beoordelen of een vervolgstap haalbaar en zinvol is.
Gerelateerde artikelen
- Wat is het maximale schadebedrag dat de geschillencommissie kan toekennen?
- Wat is het verschil tussen een calamiteit en een incident?
- Wat doet u als eerste bij een calamiteit?
- Hoe integreer je nascholing in kwaliteitsbeleid?
- Welke onderwerpen zijn het meest relevant voor nascholing in de eerstelijnszorg?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.