Een geschil indienen over een praktijk die failliet is gegaan, is helaas in de meeste gevallen niet meer mogelijk via een klachten- en geschillenprocedure. Zodra een zorgpraktijk failliet wordt verklaard, verandert de juridische situatie ingrijpend: de curator neemt het beheer over en financiële vorderingen lopen voortaan via de faillissementsboedel. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat je kunt doen als je een klacht of vordering hebt bij een failliete praktijk.
Wat gebeurt er met een lopend geschil als een praktijk failliet gaat?
Als een praktijk failliet gaat terwijl er een geschil loopt, wordt de procedure in de meeste gevallen opgeschort of beëindigd. De geschilleninstantie kan geen bindende uitspraken meer opleggen aan een praktijk die juridisch niet meer zelfstandig kan handelen. Het beheer over de praktijk gaat over naar een door de rechtbank aangestelde curator, die verantwoordelijk is voor het afwikkelen van de schulden.
Voor jou als patiënt of klager betekent dit dat een lopende procedure via een geschilleninstantie haar praktische waarde verliest. Zelfs als de instantie een uitspraak zou doen, is er geen partij meer die deze kan uitvoeren of nakomen. De aandacht verschuift daarmee van een klachtenprocedure naar een juridische vordering binnen het faillissementsproces.
Het is verstandig om zo snel mogelijk te handelen zodra je hoort dat een praktijk failliet is verklaard. Er gelden namelijk wettelijke termijnen voor het indienen van vorderingen bij de curator, en wie te laat is, loopt het risico zijn aanspraak te verliezen.
Kan een geschilleninstantie nog uitspraken doen na een faillissement?
Een geschilleninstantie kan technisch gezien nog een uitspraak formuleren na een faillissement, maar die uitspraak heeft geen praktische werking meer. De geschilleninstantie richt zich op het oplossen van conflicten tussen patiënten en zorgaanbieders. Als de zorgaanbieder failliet is, ontbreekt de wederpartij die de uitspraak kan opvolgen of nakomen.
Bovendien zijn geschilleninstanties in Nederland doorgaans niet bevoegd om uitspraken te doen die direct ten laste komen van een faillissementsboedel. Dat is een taak die voorbehouden is aan de civiele rechter of de curator zelf. Een geschilleninstantie zal een geschil in de meeste gevallen niet in behandeling nemen als de verwerende partij in staat van faillissement verkeert, of de procedure staken als het faillissement tijdens de behandeling wordt uitgesproken.
Dit betekent niet dat je als patiënt of cliënt zonder opties zit. Het betekent wel dat je de juiste weg moet bewandelen, namelijk die van het faillissementsrecht in plaats van de klachtenroute.
Wat is het verschil tussen een klacht, een geschil en een vordering bij faillissement?
Bij een faillissement is het belangrijk om onderscheid te maken tussen drie verschillende begrippen, omdat elk een andere procedure kent en een ander doel dient.
- Een klacht is een uiting van ontevredenheid over de kwaliteit van de zorgverlening. Klachten worden behandeld door een klachtenfunctionaris of klachtencommissie van de zorgaanbieder zelf. Na een faillissement is er doorgaans niemand meer die deze rol vervult.
- Een geschil is een formeel conflict waarbij een onafhankelijke derde partij, de geschilleninstantie, een bindende uitspraak doet. Geschillen kunnen ook een financiële component bevatten, zoals een schadevergoeding. Na een faillissement verliest deze route zijn effectiviteit.
- Een vordering is een financiële aanspraak die je indient bij de curator. Dit is de enige route die na een faillissement nog zinvol is als je schade wilt verhalen. De curator beoordeelt alle ingediende vorderingen en bepaalt in welke volgorde schuldeisers worden uitbetaald uit de boedel.
In de praktijk geldt: heb je een financiële claim, dien dan een vordering in bij de curator. Wil je erkenning van een zorgfout of een oordeel over de kwaliteit van de zorgverlening, dan is de ruimte na een faillissement helaas zeer beperkt.
Hoe dien je een vordering in bij de curator van een failliete praktijk?
Een vordering indienen bij de curator doe je door contact op te nemen met de curator die door de rechtbank is aangesteld. De curatorgegevens zijn terug te vinden in het openbare faillissementsregister op rechtspraak.nl. Je dient je vordering schriftelijk in en onderbouwt deze met relevante documenten.
Volg hierbij de volgende stappen:
- Zoek de curator op via het faillissementsregister van de rechtbank. Het vonnis vermeldt naam en contactgegevens.
- Stel een brief of e-mail op waarin je je vordering duidelijk omschrijft. Geef aan waarom je een aanspraak hebt en welk bedrag je claimt.
- Voeg bewijsstukken toe, zoals facturen, correspondentie, medische dossiers of eerdere uitspraken van een geschilleninstantie.
- Houd de termijnen in de gaten. De curator stelt doorgaans een verificatievergadering in waarbij vorderingen worden beoordeeld. Dien je vordering op tijd in om te worden meegenomen.
- Schakel juridische hulp in als je vordering complex is of als je twijfelt over je aanspraken. Een jurist of advocaat met ervaring in faillissementsrecht kan je begeleiden.
Houd er rekening mee dat de kans op volledige terugbetaling bij een faillissement vaak beperkt is. Preferente schuldeisers, zoals de Belastingdienst en het UWV, gaan voor concurrente schuldeisers zoals patiënten met schadeclaims.
Waar kun je terecht als de geschilleninstantie een geschil niet in behandeling neemt?
Als de geschilleninstantie een geschil niet in behandeling neemt vanwege het faillissement van de praktijk, zijn er nog andere wegen die je kunt bewandelen. De meest directe route is het indienen van een vordering bij de curator, zoals hierboven beschreven. Maar er zijn ook andere opties, afhankelijk van je situatie.
- De civiele rechter: Je kunt een zaak aanspannen bij de kantonrechter of rechtbank. Dit is met name relevant als je een aanzienlijke schadeclaim hebt en bewijs hebt van een fout of nalatigheid.
- De beroepsaansprakelijkheidsverzekering: Zorgverleners zijn verplicht verzekerd voor beroepsaansprakelijkheid. Ook na een faillissement kan deze verzekering nog dekking bieden voor claims die voortkomen uit medische fouten. Vraag de curator of de verzekeraar direct naar de mogelijkheden.
- Het Regionaal Tuchtcollege: Als je een oordeel wilt over het professioneel handelen van een individuele zorgverlener, kun je een tuchtklacht indienen. Dit staat los van het faillissement van de praktijk en richt zich op de individuele beroepsbeoefenaar.
- IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd): Bij ernstige misstanden in de zorgverlening kun je een melding doen bij de IGJ. Zij onderzoeken of er sprake is van structurele risico’s voor de patiëntveiligheid.
Hoe wij helpen bij klachten en geschillen in de zorg
Navigeren door klachten- en geschillenprocedures in de zorg kan ingewikkeld zijn, zeker als de situatie juridisch complex wordt. Wij zijn een onafhankelijke geschilleninstantie voor huisartsen, verloskundigen en andere eerstelijns zorgverleners en helpen patiënten en zorgorganisaties bij het vinden van de juiste weg.
Wat wij bieden:
- Een onafhankelijke en laagdrempelige klachten- en geschillenprocedure voor patiënten in de eerstelijns zorg
- Duidelijke informatie over welke route in jouw situatie van toepassing is
- Begeleiding bij het indienen van een klacht of geschil bij een aangesloten zorgverlener
- Ondersteuning voor zorgorganisaties bij het opzetten van een interne klachtenregeling die voldoet aan de Wkkgz
Heb je vragen over een specifieke situatie, of wil je weten of jouw klacht in aanmerking komt voor behandeling? Neem dan gerust contact met ons op. We denken graag met je mee over de mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Wat als ik mijn medisch dossier nog nodig heb van een failliete praktijk?
Je hebt als patiënt wettelijk recht op inzage in en een kopie van je medisch dossier, ook na een faillissement. Neem hiervoor contact op met de curator, die verantwoordelijk is voor het beheer van de praktijk en de bijbehorende administratie. In sommige gevallen is het dossier overgedragen aan een andere zorgverlener of bewaarder; de curator kan je vertellen waar je terechtkunt. Handel snel, want de bewaarplicht voor medische dossiers is weliswaar wettelijk geregeld, maar de praktische toegankelijkheid ervan kan na verloop van tijd moeilijker worden.
Kan ik mijn eigen betaalde facturen terugkrijgen als de praktijk failliet is gegaan?
Als je aantoonbaar te veel hebt betaald, of betaald hebt voor zorg die niet is geleverd, heb je een concurrente vordering op de faillissementsboedel. Dien deze vordering zo snel mogelijk in bij de curator met bewijs zoals bankafschriften en facturen. Houd er echter rekening mee dat concurrente schuldeisers pas aan de beurt komen nadat preferente schuldeisers zoals de Belastingdienst zijn voldaan, waardoor volledige terugbetaling in de praktijk vaak niet haalbaar is.
Hoe snel moet ik reageren nadat ik hoor dat een praktijk failliet is verklaard?
Het is verstandig om zo snel mogelijk actie te ondernemen, bij voorkeur binnen enkele weken na de bekendmaking van het faillissement. De curator stelt een verificatievergadering in waarbij alle ingediende vorderingen worden beoordeeld, en vorderingen die na de vastgestelde deadline binnenkomen lopen het risico niet meegenomen te worden. Houd het faillissementsregister op rechtspraak.nl in de gaten voor updates over deadlines en de voortgang van de procedure.
Kan ik nog een tuchtklacht indienen tegen een individuele zorgverlener als diens praktijk failliet is?
Ja, een tuchtklacht bij het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg staat volledig los van het faillissement van de praktijk. Het tuchtrecht richt zich namelijk op het individuele professionele handelen van de zorgverlener, niet op de rechtspersoon of organisatie. Dit kan een zinvolle route zijn als je een oordeel wilt over een medische fout of onprofessioneel gedrag, ook al biedt een tuchtuitspraak op zichzelf geen financiële compensatie.
Wat als de beroepsaansprakelijkheidsverzekering van de failliete praktijk mijn schade dekt — hoe kom ik daar achter?
Vraag de curator expliciet naar de naam en contactgegevens van de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar van de praktijk. Zorgverleners zijn op grond van de Wkkgz verplicht een dergelijke verzekering te hebben, en deze verzekering kan ook na een faillissement nog uitkeren voor claims die voortkomen uit fouten die vóór het faillissement zijn gemaakt. Neem vervolgens rechtstreeks contact op met de verzekeraar om een claim in te dienen, bij voorkeur met ondersteuning van een jurist.
Wat als ik niet weet of mijn klacht een financiële vordering is of iets anders?
Het onderscheid is niet altijd meteen duidelijk, maar een praktische vuistregel is: gaat het je primair om erkenning, een excuus of een oordeel over de kwaliteit van de zorg, dan is het een klacht of geschil. Gaat het je om het terugkrijgen van geld of het vergoed krijgen van geleden schade, dan is het een financiële vordering. Bij twijfel kun je contact opnemen met een onafhankelijke geschilleninstantie of een juridisch adviseur die je helpt de juiste route te bepalen.
Heeft het nog zin om een klacht in te dienen bij de IGJ als de praktijk toch al failliet is?
Ja, een melding bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kan zeker nog zinvol zijn, ook na een faillissement. De IGJ onderzoekt structurele risico's voor patiëntveiligheid en kan optreden tegen individuele zorgverleners die elders nog actief zijn. Bovendien dragen meldingen bij aan een breder beeld van misstanden in de zorg, wat toekomstige patiënten ten goede kan komen. Een IGJ-melding levert echter geen directe financiële compensatie op voor jouw individuele situatie.