Praktische informatie voor huisartsen, cosmetisch artsen en verloskundigen
Tuchtrecht (Wet BIG)
Wat is het doel?
Het tuchtrecht is gericht op:
- Bewaken van de kwaliteit van zorg
- Toetsen van professioneel handelen
Het gaat niet om schadevergoeding, maar om een beoordeling van jouw handelen.
Wanneer komt u hiermee in aanraking?
- Een patiënt dient een klacht in bij het tuchtcollege
- De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) start een procedure
Hoe wordt beoordeeld?
De vraag is: Heeft u gehandeld overeenkomstig de richtlijnen en zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend beroepsgenoot verwacht mag worden?
Mogelijke uitkomsten
- Waarschuwing
- Berisping
- Schorsing
- Doorhaling BIG-registratie
Klachtenprocedure (Wkkgz)
Verplichting voor elke zorgaanbieder
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht u om:
- Een klachtenregeling te hebben
- Een klachtenfunctionaris beschikbaar te stellen
De wet regelt dat patiënten hun klacht laagdrempelig moeten kunnen indienen bij de klachtenregeling waar u bent aangesloten.
Kenmerken van de procedure
- Informeel
- Gericht op herstel van vertrouwen
- Snelle afhandeling
Praktisch verloop
- Patiënt dient klacht in
- Klachtenfunctionaris ondersteunt patiënt en probeert te bemiddelen tussen patiënt en zorgaanbieder
- Behandeling en reactie door zorgaanbieder
Goede communicatie voorkomt vaak escalatie.
Geschillenprocedure (Wkkgz)
Wanneer de klacht niet wordt opgelost:
- De patiënt kan naar een geschilleninstantie
- Zorgaanbieders zijn verplicht hierbij aangesloten te zijn
Wat kan de geschilleninstantie doen?
- Een bindend oordeel geven
- Een schadevergoeding toekennen (tot € 25.000) als de klacht gegrond is en de schade het gevolg is van de gegrond verklaarde klacht.
Dit is een laagdrempelig alternatief voor de rechter.
Incident, complicatie en calamiteit
Het onderscheid is essentieel voor uw verplichtingen.
🔹 Incident
- Onbedoelde gebeurtenis
- Geen of beperkte schade
🔹 Complicatie
- Onbedoeld gevolg van behandeling
- Kan optreden ondanks correct handelen
Dit is niet automatisch een fout
🔹 Calamiteit
- Ernstige schade of overlijden
- Samenhang met kwaliteit van zorg
Dit begrip is wettelijk verankerd in de Wkkgz.
Wat moet u doen bij een calamiteit?
U bent verplicht om:
- De calamiteit onverwijld (binnen 3 werkdagen) te melden bij de IGJ
- Onderzoek te doen en te rapporteren aan IGJ
- Verbetermaatregelen te nemen
Doel: leren en herhaling voorkomen. Een onderzoek kost veel tijd en dient plaats te vinden via een analysemethode zoals bijvoorbeeld PRISMA. Om kosten en tijd te besparen kan je aansluiten bij de calamiteitencommissie van DOKh.
Medische aansprakelijkheid (Burgerlijk Wetboek)
Waar gaat het om?
De patiënt stelt u aansprakelijk voor schade.
Juridische basis
- Geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
- Burgerlijk Wetboek (o.a. wanprestatie en onrechtmatige daad)
Wanneer bent u aansprakelijk?
De patiënt moet aantonen:
- Er is een fout (niet volgens professionele standaard)
- Er is schade
- De schade is veroorzaakt door die fout
Praktisch verloop
- Aansprakelijkstelling via patiënt of advocaat
- Afhandeling via beroepsaansprakelijkheid verzekeraar
- Eventueel rechterlijke procedure
Vaak langdurig en juridisch complex
Overzicht
| Procedure | Doel | Wie start? | Uitkomst |
| Tuchtrecht (Wet BIG) | Kwaliteit bewaken | Patiënt / IGJ | Maatregel |
| Klacht (Wkkgz) | Oplossing & herstel | Patiënt | Reactie / oplossing |
| Geschil (Wkkgz) | Bindende beslissing | Patiënt | Oordeel + evt. vergoeding |
| Calamiteit (Wkkgz) | Toezicht & leren | Zorgaanbieder | Rapport + verbeteringen |
| Aansprakelijkheid (BW) | Schadevergoeding | Patiënt | Financiële compensatie |
Tot slot
Een klacht betekent niet automatisch dat u juridisch verwijtbaar heeft gehandeld. De beoordeling hangt altijd af van de vraag:
Handelde u volgens de protocollen en richtlijnen en zoals een van redelijk handelend en bekwaam zorgverlener verwacht mag worden? Het antwoord op die vraag wordt met name gevonden in het dossier. Zorg daarom altijd voor een goede dossiervoering.