Wanneer er sprake is van een onverwachte uitkomst van het zorgproces waarbij de patiënt schade oploopt, is het belangrijk om na te gaan of er sprake is van een complicatie of van een calamiteit. Kort gezegd komt het erop neer dat bij een complicatie de kwaliteit van zorg niet in het geding is en bij een calamiteit wél. Die afweging is best moeilijk en vereist een kritische blik op je eigen en andermans handelen.

Calamiteit

Bij een calamiteit is er sprake van een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood van of een ernstig schadelijk gevolg voor een patiënt of cliënt heeft geleid (definitie Wkkgz). Bij een calamiteit is er iets verkeerd gegaan en ook iets verkeerd gedaan.

Mevrouw blijft hevig bloeden na de thuisbevalling onder jouw begeleiding. Je hebt pas bij 1700cc bloedverlies de ambulance gebeld en verder afgewacht tot die kwamen. Cliënte is in kritieke toestand opgenomen op de IC. Gebleken is dat er 2 grote placentaresten achter zijn gebleven. Het niet tijdig signaleren en handelen en de ernstige uitkomst maken dat er sprake is van een calamiteit.

Je bent bij wet verplicht om een calamiteit binnen drie werkdagen te melden bij de IGJ en er onderzoek naar te (laten) doen. De praktijkhouder is verantwoordelijk voor onderzoek naar en rapportage van de calamiteit aan de IGJ. Twijfel je of er sprake is van een calamiteit, dan heb je zes weken de tijd om dat te onderzoeken.

Voor een zorgverlener kan een calamiteitenonderzoek helpen bij het verwerken van de gebeurtenissen, omdat een zorgverlener slechts een schakel is in de zorgketen en bij een calamiteitenonderzoek vaak blijkt dat er op meerdere plekken in de zorgketen onbedoeld iets niet goed is gedaan.

Ook voor de cliënte zelf of diens nabestaanden kan een calamiteitenonderzoek helpen bij de verwerking van de gebeurtenissen. Zij zien dat er iets gedaan wordt met wat hen overkomen is en dat er lessen uit worden getrokken, zodat het een ander niet overkomt.

Complicatie

Bij een complicatie is er ook sprake van een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis waarbij er nadeel voor cliënte is opgetreden. Bij een complicatie is het ook niet goed gegaan, maar alles is wel goed gedaan.

Je hebt bijvoorbeeld tijdig gesignaleerd dat er placentaresten zijn achter gebleven, infuus geplaatst, cliënte ingestuurd naar de tweede lijn en cliënte is vlot op de OK nagetast.

Een complicatie hoef je niet te melden aan de IGJ.

Wat kan DOKh voor je betekenen?

• Wanneer je twijfelt of er sprake is van een complicatie of een calamiteit, kan DOKh dit voor je onderzoeken.
• Als er sprake blijkt van een calamiteit, moet je deze melden bij de IGJ. Je krijgt dan van hen het verzoek de calamiteit te (laten) onderzoeken. DOKh kan dit onderzoek voor je uitvoeren binnen de gestelde wettelijke termijn en volgens de analyse methode die door de Inspectie vereist wordt.
• Voor zorgverleners die zijn aangesloten bij de klachtenregeling en geschilleninstantie van DOKh zijn calamiteitenonderzoeken en onderzoeken complicatie of calamiteit gratis inbegrepen bij de dienstverlening. DOKh heeft daarvoor een onafhankelijke calamiteitencommissie. Deze bestaat, afhankelijk van je eigen beroep, uit een huisarts, een verloskundige of een cosmetisch arts samen met een juridisch medewerker. Zij hebben de kennis, de ervaring en zijn geschoold in het doen van calamiteitenonderzoeken.

Wil je meer informatie over wat de calamiteitencommissie van DOKh voor je kan betekenen? Wil je je aansluiten bij de klachtenregeling en geschilleninstantie van DOKh? Neem dan contact op met Femke Moerbeek of klik op één van onderstaande knoppen.

Contact

Femke Moerbeek

Adjunct-directeur/Jurist
expertises@DOKh.nl
072 – 527 91 00