Als de uitspraak van de geschillencommissie niet in jouw voordeel uitvalt, betekent dit dat de commissie heeft geoordeeld dat de klacht van de patiënt gegrond is en dat jij als zorgverlener (deels) in het ongelijk bent gesteld. Dit heeft concrete gevolgen voor jou als zorgverlener of praktijk, afhankelijk van wat de commissie heeft besloten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat er daarna gebeurt, via onze pagina over klachten en geschillen.
Wat zijn de gevolgen van een uitspraak die tegen je ingaat?
Een ongunstige uitspraak van de geschilleninstantie kan verschillende gevolgen hebben. De commissie kan een schadevergoeding toekennen aan de klager, een aanbeveling doen voor verbetering van je werkwijze, of een oordeel uitspreken over de kwaliteit van de geleverde zorg. De uitspraak wordt vastgelegd en kan in sommige gevallen worden doorgegeven aan toezichthoudende instanties.
Concreet kan de uitspraak het volgende inhouden:
- Een verplichting tot het betalen van een schadevergoeding aan de patiënt
- Een aanbeveling om je werkwijze of communicatie aan te passen
- Een oordeel dat als leidraad dient bij eventuele verdere juridische stappen van de patiënt
- Reputatiegevolgen als de uitspraak openbaar wordt gemaakt
Het is belangrijk om te beseffen dat een ongunstige uitspraak niet automatisch betekent dat je als zorgverlener hebt gefaald. Soms oordeelt de commissie op basis van procedurele gronden of communicatieve tekortkomingen, niet per se op inhoudelijke zorgfouten.
Is een uitspraak van de geschilleninstantie bindend?
Ja, een uitspraak van een erkende geschilleninstantie is in principe bindend voor beide partijen. Dit is een belangrijk verschil met een uitspraak van een klachtencommissie, die doorgaans alleen adviserend van aard is. Doordat beide partijen vooraf akkoord gaan met de procedure, accepteren zij ook de uitkomst ervan.
Dit bindende karakter heeft praktische consequenties. Als de commissie een schadevergoeding oplegt, ben je als zorgverlener verplicht deze te betalen. Weiger je dat, dan kan de patiënt de uitspraak via de rechter laten afdwingen. De drempel om dat te doen is relatief laag, omdat de uitspraak al vaststaat en de rechter alleen nog de tenuitvoerlegging hoeft te beoordelen.
Het bindende karakter is overigens ook in jouw voordeel als zorgverlener: een patiënt die de procedure heeft doorlopen en een uitspraak heeft gekregen, kan niet zomaar dezelfde klacht opnieuw indienen bij een andere instantie.
Kun je in hoger beroep gaan tegen een uitspraak?
Bij de meeste erkende geschilleninstanties bestaat geen mogelijkheid tot hoger beroep binnen de instantie zelf. De procedure is erop gericht om een definitieve en bindende uitspraak te doen. Dit is bewust zo ingericht om de procedure snel, laagdrempelig en kostenefficiënt te houden voor beide partijen.
Toch zijn er situaties waarin je de uitspraak kunt aanvechten:
- Via de civiele rechter: Je kunt de uitspraak in uitzonderlijke gevallen aanvechten als er sprake is van procedurele fouten, schending van hoor en wederhoor, of strijd met de openbare orde.
- Vernietiging van het bindend advies: In het Nederlands recht kan een bindend advies door de rechter worden vernietigd als het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn om een partij aan de uitspraak te houden.
Dit zijn echter hoge drempels. De rechter toetst niet inhoudelijk of de geschillencommissie de juiste beslissing heeft genomen, maar alleen of de procedure correct is verlopen. Laat je in zo’n geval altijd adviseren door een jurist met ervaring in het gezondheidsrecht.
Wat kun je doen als je het niet eens bent met de motivering?
Als je het niet eens bent met de motivering van de uitspraak, maar de uitspraak zelf wel accepteert, zijn er constructieve stappen die je kunt zetten. De motivering kan waardevolle informatie bevatten over hoe de commissie jouw handelen heeft beoordeeld, ook als je het er inhoudelijk niet mee eens bent.
Wat je kunt doen:
- Vraag om een toelichting: Sommige instanties bieden de mogelijkheid om de uitspraak mondeling te laten toelichten. Dit geeft je beter inzicht in de redenering van de commissie.
- Bespreek het intern: Bespreek de motivering met collega’s of een kwaliteitsfunctionaris. Een frisse blik helpt om te bepalen of er verbeterpunten zijn die je wilt oppakken.
- Leg het voor aan een jurist: Als de motivering feitelijke onjuistheden bevat, is het verstandig juridisch advies in te winnen over de mogelijkheden.
- Documenteer je eigen visie: Leg schriftelijk vast waarom je het niet eens bent met de motivering. Dit is relevant als de kwestie later in een andere context opnieuw aan de orde komt.
Een ongunstige motivering hoeft niet het laatste woord te zijn. Zie het ook als een kans om te reflecteren op je werkwijze en communicatie richting patiënten.
Hoe voorkom je een ongunstige uitspraak bij een volgend geschil?
De beste manier om een ongunstige uitspraak bij een volgend geschil te voorkomen, is investeren in goede communicatie, heldere documentatie en tijdige klachtafhandeling. Veel geschillen escaleren niet vanwege de inhoud van de zorg, maar vanwege het gevoel van de patiënt dat hij of zij niet serieus is genomen.
Praktische maatregelen die het verschil maken:
- Zorg voor een goed functionerende interne klachtenprocedure: Veel geschillen kunnen worden opgelost voordat ze de geschilleninstantie bereiken, mits er intern snel en zorgvuldig wordt gereageerd.
- Documenteer alles nauwkeurig: Goede dossiervorming is cruciaal. Leg niet alleen medische bevindingen vast, maar ook gemaakte afspraken, gegeven uitleg en patiëntreacties.
- Train je team in communicatievaardigheden: Veel klachten ontstaan door misverstanden of het gevoel niet gehoord te worden. Scholing op dit gebied loont.
- Reageer snel op signalen van ontevredenheid: Hoe eerder je een probleem bespreekt, hoe groter de kans dat je er samen uitkomt zonder formele procedure.
Hoe DOKh helpt bij geschillen in de eerstelijnszorg
Als erkende geschilleninstantie voor huisartsen en verloskundigen bieden wij een professionele, onafhankelijke procedure voor het behandelen van geschillen. Maar onze rol gaat verder dan alleen het uitspreken van een oordeel. We ondersteunen zorgorganisaties actief bij het verbeteren van hun klacht- en geschillenprocedures, zodat escalatie zoveel mogelijk wordt voorkomen.
Wat wij bieden:
- Een landelijk erkende, onafhankelijke geschillenprocedure voor eerstelijnszorgverleners
- Duidelijke procesbegeleiding voor zowel zorgverleners als patiënten
- Ondersteuning bij het opzetten van interne klachtenregelingen
- Nascholingen gericht op communicatie, kwaliteitsborging en klachtpreventie
Wil je meer weten over hoe wij jouw praktijk of organisatie kunnen ondersteunen bij geschillen en klachtenafhandeling? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak voor jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Moet ik de schadevergoeding zelf betalen of vergoedt mijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering dit?
In de meeste gevallen dekt je beroepsaansprakelijkheidsverzekering schadevergoedingen die voortvloeien uit een uitspraak van een erkende geschilleninstantie, mits de schade het gevolg is van een beroepsfout. Het is verstandig om direct na een ongunstige uitspraak contact op te nemen met je verzekeraar om te bespreken wat er gedekt wordt en welke stappen je moet nemen. Let op: sommige polissen stellen eisen aan de manier waarop je de procedure hebt gevoerd, dus informeer je hier tijdig over.
Wat gebeurt er als ik de opgelegde schadevergoeding niet (op tijd) betaal?
Als je de door de geschilleninstantie opgelegde schadevergoeding niet betaalt, kan de patiënt de uitspraak via de civiele rechter laten afdwingen. Omdat de uitspraak al bindend vaststaat, is de drempel voor de rechter om tenuitvoerlegging toe te staan laag. Dit kan leiden tot extra kosten, zoals deurwaarderskosten en proceskosten, bovenop het oorspronkelijke bedrag. Het is dan ook sterk aan te raden om bij betalingsproblemen proactief contact op te nemen met de patiënt of diens vertegenwoordiger om een regeling te treffen.
Kan een ongunstige uitspraak worden doorgegeven aan de IGJ of andere toezichthouders?
Een geschilleninstantie is in principe geen toezichthoudende instantie en heeft geen directe meldplicht aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Echter, als de uitspraak betrekking heeft op ernstige kwaliteits- of veiligheidsproblemen, kan de instantie in uitzonderlijke gevallen besluiten dit te melden. Daarnaast staat het de patiënt vrij om zelf een melding te doen bij de IGJ, los van de geschillenprocedure. Een ongunstige uitspraak kan in dat geval als ondersteunend bewijs dienen.
Heeft een ongunstige uitspraak gevolgen voor mijn BIG-registratie?
Een uitspraak van een geschilleninstantie heeft op zichzelf geen directe gevolgen voor je BIG-registratie, omdat de geschilleninstantie geen tuchtrechtelijke bevoegdheid heeft. Tuchtrechtelijke maatregelen kunnen alleen worden opgelegd door een tuchtcollege. Het is echter mogelijk dat een patiënt naar aanleiding van de geschillenprocedure alsnog een tuchtklacht indient, waarbij de uitspraak van de geschilleninstantie als context kan meespelen. Laat je in zo’n situatie tijdig begeleiden door een jurist gespecialiseerd in gezondheidsrecht.
Hoe ga ik om met de emotionele impact van een ongunstige uitspraak als zorgverlener?
Een ongunstige uitspraak kan een flinke emotionele impact hebben, ook als je weet dat de commissie op procedurele gronden heeft geoordeeld. Het is belangrijk om hier niet alleen mee te blijven zitten: bespreek het met een vertrouwde collega, leidinggevende of coach. Veel beroepsverenigingen bieden ook ondersteuning of verwijzing naar gespecialiseerde begeleiding voor zorgverleners die te maken hebben met klachten of juridische procedures. Zie de uitspraak waar mogelijk als een leermoment en gebruik het om je praktijkvoering verder te versterken.
Mag ik informatie over de uitspraak delen met mijn praktijkteam of collega's?
Je mag de inhoud van de uitspraak intern bespreken met direct betrokken medewerkers, zoals collega’s of een kwaliteitsfunctionaris, mits dit gebeurt in het kader van kwaliteitsverbetering en met inachtneming van de privacy van de patiënt. Zorg ervoor dat je geen herleidbare informatie deelt met mensen die niet bij de zaak betrokken zijn. Externe communicatie over de uitspraak, bijvoorbeeld via sociale media of in de pers, is sterk af te raden en kan juridische en reputatiegevolgen hebben.
Wanneer is het zinvol om alsnog een mediator in te schakelen na een uitspraak?
Na een bindende uitspraak is mediation over de inhoud van het geschil in principe niet meer aan de orde, maar mediation kan nog wel zinvol zijn als er een lopende behandelrelatie met de patiënt is die je wilt herstellen of zorgvuldig wilt beëindigen. Ook als er onduidelijkheid bestaat over de praktische uitvoering van de uitspraak, bijvoorbeeld over de wijze van betaling of de communicatie richting de patiënt, kan een mediator helpen om dit in goede banen te leiden. Neem in dat geval contact op met een mediator met ervaring in de zorgsector.
Heb je een vraag? DOKh denkt graag met je mee.
Of het nu gaat om nascholing, Post-MBO, klachten, geschillen, calamiteiten of andere ondersteuning binnen de eerstelijnszorg: stel je vraag aan DOKh.
Gerelateerde artikelen
- Kan ik een geschil indienen over een zorgverlener die inmiddels gestopt is?
- Hoe bereid je je organisatie voor op een calamiteit?
- Wat is een calamiteit in een ziekenhuis?
- Wat is een externe calamiteit?
- Waarom moet een calamiteit worden gemeld bij de inspectie?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.